Zeytinyağı Nedir? Zeytinyağının Özellikleri Nelerdir?

 

Zeytinyağı Nedir? Zeytinyağının Özellikleri Nelerdir? Zeytinyağı nerelerde kullanılır? Zeytinyağının faydaları nelerdir? Zeytinyağı çeşitleri nelerdir?

Türk aşçı haberleri ve güncel mutfak haberleri olarak Zeytinyağı'nı araştırdık...

** Zeytinyağı Nedir? 

Zeytinyağı, zeytin ağacının (Olea europaea) meyvesi olan zeytinlerden elde edilen doğal bir yağdır. Bu yağ, Akdeniz mutfağının vazgeçilmez bir parçasıdır ve aynı zamanda tıbbi, kozmetik ve dini kullanımlar için de tarih boyunca kullanılmıştır.

Zeytinyağının öne çıkan özellikleri şunlardır:

Doğal Bir Ürün: 

Zeytinyağı, kimyasal işlemlere veya yüksek sıcaklıklara maruz kalmadan zeytinlerin mekanik olarak sıkılmasıyla elde edilir.

Tekli Doymamış Yağ Asitleri Bakımından Zengin: 

Zeytinyağının ana yağ asidi olan oleik asit, tekli doymamış bir yağ asididir. Tekli doymamış yağ asitlerinin kalp-damar sağlığına olumlu etkileri olduğu bilinmektedir.

Antioksidanlar: 

Zeytinyağında, serbest radikallere karşı koruma sağlayan fenoller gibi doğal antioksidan maddeler bulunur.

Vitaminler: 

Zeytinyağında A, D, E ve K vitaminleri bulunur.

Zeytinyağının çeşitli sınıflamaları bulunmaktadır:

Doğal Sızma Zeytinyağı (Extra Virgin Olive Oil): 

En yüksek kaliteli zeytinyağıdır. Asiditesi %0,8 veya daha azdır. Hiçbir kimyasal işleme tabi tutulmadan soğuk pres yöntemiyle elde edilir.

Sızma Zeytinyağı (Virgin Olive Oil): 

Doğal sızma zeytinyağından biraz daha düşük kalitededir. Asiditesi %2 veya daha azdır.

Rafine Zeytinyağı: 

Kusurlu zeytinlerden elde edilen yağın, kusurlarını gidermek için rafine edilmesiyle elde edilir.

Zeytinyağı (Olive Oil): 

Rafine zeytinyağı ile sızma zeytinyağının karıştırılmasıyla elde edilir.

Pomace Zeytinyağı (Zeytin Posası Yağı): 

Zeytinin sıkılmasının ardından kalan posadan kimyasal solventlerle elde edilen yağdır.

Zeytinyağı, en iyi salata tariflerinde ve yemeklerde kullanımının yanı sıra cilt ve saç bakım ürünlerinde, sabun yapımında ve bazı geleneksel tıp uygulamalarında da kullanılır. Ayrıca, Akdeniz diyetinin temel taşlarından biri olarak kabul edilen zeytinyağı, bu diyetin sağlık yararlarına büyük katkıda bulunmaktadır.

** Zeytinyağının Özellikleri Nelerdir?

Zeytinyağı, zeytin ağacının meyvelerinden elde edilen değerli bir yağdır ve birçok özelliği ile bilinir. İşte zeytinyağının başlıca özellikleri:

Doğal Ürün: 

Zeytinyağı, kimyasal işleme veya yüksek sıcaklık işlemlerine maruz kalmadan, zeytinlerin mekanik yöntemlerle sıkılmasıyla elde edilir.

Tekli Doymamış Yağ Asidi Zenginliği: 

Zeytinyağı, tekli doymamış yağ asidi olan oleik asit bakımından zengindir. Bu tür yağ asitleri, kardiyovasküler sağlık için faydalıdır.

Vitamin ve Mineral Kaynağı: 

A, D, E ve K vitaminleri zeytinyağında bulunabilir. Aynı zamanda, bazı önemli mineralleri de içerir.

Antioksidan Bakımından Zengin: 

Zeytinyağı, serbest radikallere karşı koruyucu etkisi olan polifenoller, flavonoidler ve E vitamini gibi antioksidan bileşenler içerir.

İltihap Karşıtı Özellikler: 

Zeytinyağı, iltihaplanma sürecini azaltmaya yardımcı olabilecek maddeler içerir.

Düşük Asidite: 

Kaliteli bir zeytinyağının asiditesi düşüktür. Özellikle zeytinyağlılarda kullanılan doğal sızma zeytinyağı (extra virgin) asiditesi %0,8 veya daha azdır.

Yüksek Yanma Noktası: 

Zeytinyağı, bazı diğer bitkisel yağlara kıyasla daha yüksek bir yanma (dumanlaşma) noktasına sahiptir, bu da onu yüksek sıcaklıklarda pişirme için uygun hale getirir.

Anti-mikrobiyal Özellikler: 

Zeytinyağı, bazı mikroorganizmalar üzerinde anti-mikrobiyal etkilere sahip olabilecek bileşenler içerir.

Cilt için Faydalı: 

Zeytinyağının cilt üzerinde nemlendirici ve besleyici etkileri vardır. Aynı zamanda cilt kuruluğuna ve çatlamalarına karşı koruyucu etkisi bulunmaktadır.

Doğal Koruyucu: 

Zeytinyağı, içeriğindeki doğal antioksidanlar sayesinde diğer yağlara göre daha uzun raf ömrüne sahip olabilir.

Kolesterolsüz: 

Zeytinyağı, kolesterolsüz bir yağdır. Bu nedenle kolesterole dikkat etmesi gereken bireyler için iyi bir seçenektir.

Zeytinyağının bu özellikleri, onu sadece mutfakta değil, aynı zamanda kozmetik ve tıbbi uygulamalarda da vazgeçilmez kılar. Ancak zeytinyağının kalitesi, zeytin çeşidine, yetiştirildiği bölgeye, hasat zamanına ve işlenme yöntemine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle zeytinyağı alırken kalitesini belirleyen etiket bilgilerine dikkat etmek önemlidir.

Zeytinyağı Kalite Yarışması "Anatolian Iooc"

 Zeytinyağı Kalite Yarışması "Anatolian Iooc"

Türkiye’nin ilk ve tek uluslararası zeytinyağı kalite yarışması Anatolian IOOC, yedi ülkeden yirmi dört jüri üyesinin katılımıyla, Oleolog Birsen Can Pehlivan’ın direktörlüğünde, Edremit Ticaret Odası ve Edremit Ticaret Borsası’nın katkılarıyla 29 Mayıs-1 Haziran arasında Edremit’te düzenleniyor. Yarışmanın panel liderliğini İtalyan Antonio Giuseppe Lauro yapıyor.

Türk topraklarında binlerce yıldan bu yana bilinen zeytinyağı, zeytinlikten sofralara kadar süren özenli ve incelikli bir üretimin sonucu elde ediliyor. Yarışma, ülkemizin üretici ve markalarına ilk kez kendi zeytinyağlarını kendi topraklarında, diğer katılımcılarla birlikte, uluslararası güvenirlikte bir jüriye tattırma olanağı sunuyor. Zeytinyağı duyusal analizi konusunda uluslararası arenada başarılarını kanıtlamış yirmi dört jüri üyesi, üretim süreçlerini başarıyla yöneten, uluslararası kalitede zeytinyağı üreten markaları Anatolian IOOC’ye davet ediyor.

Zeytinyağında Kalite, Eğitimle Artıyor

Son yıllarda ülkemizde, uluslararası düzeyde yeterliliğini kanıtlamış yerli ve yabancı zeytinyağı tadımcıları (oleolaglar) doğru zeytinyağının nasıl olması gerektiği konusunda çeşitli tadım eğitimleri veriyor.

Zeytinyağındaki kusurların uygulamalı olarak her bir katılımcıya tek tek anlatıldığı bu uluslararası eğitimlerde, dünyada zeytin yetiştiriciliği konusunda uygulanan yeni uygulamalar da üreticilere aktarılıyor. Sektördeki bilinçli üreticilerin bu eğitimlere katılımı, ülkemizde üretilen zeytinyağlarının kalitesini yükseltiyor.

Üreticilerimizin doğru zeytinyağını öğrenmeleri ise ülkemizin uluslararası alanda markalı ve kaliteli zeytinyağı pazarındaki yerini yükseltiyor.

Kalite Yarışmaları Marka ve Üreticilere Katkı Sağlıyor

Uluslararası Zeytinyağı Kalite yarışmaları üretici ve markalar için, ürettikleri zeytinyağlarının tarafsız, uluslararası bir jüri tarafından değerlendirilmesini sağlıyor. Otokontrolü arttırıyor, üretici ve markaların doğru yolda ilerleyip ilerlemediklerini kendilerine gösteriyor. Üstelik zeytinyağı üreticilileri bu yarışmalara bağımsız olarak, herhangi bir kurum ya da kuruluşa üye olmadan katılıyor. Bu da fırsat eşitliği ve tatlı bir rekabet sağlıyor. Çünkü bu yarışmalarda kusurlu zeytinyağlar hiçbir şekilde ödül alamıyor. Dereceye giren üretici ve markalar, marka değerlerini yükseltiyor ve doğru zeytinyağı üretimi konusundan rakiplerinden bir adım öne çıkıyor.

AIOOC Dünya Zeytinyağı Sıralamasına 7 Puan veriyor

Anatolian Uluslararası Zeytinyağı Kalite Yarışması AIOOC, dünyanın en iyi zeytinyağlarının belirlendiği sıralama olan World Ranking’e 7 puan vererek başlıyor. Dünyada 14 uluslararası zeytinyağı kalite yarışması düzenleniyor ve EVOO World Ranking, bu yarışmalara 3 ile 10 arasında değişen prestij puanları veriyor. Tıpkı futboldaki Şampiyonlar Ligi gibi üretici ve markalar, yarışmalardan topladıkları puanlarla dünya zeytinyağı kalite liginde üst sıralara çıkmak için mücadele ediyor. Bu lige ilk yılda 7 prestij puanıyla başlamak oldukça önemli. Ülkemizi bu ligde başarıyla temsil eden birçok marka mevcut.

Türkiye gastronomi haberlerinde de yer alan yarışmada Dört Kategoride Yarışılacak

Öncelikle yarışmada sadece natürel sızma zeytinyağlar yer alabiliyor. Yarışmaya katılacak zeytinyağların, ülkelerinin etiket tebliğine uygun şekilde etiketlenmesi ve ambalajlı olması gerekiyor. Böylece dünyada markalı ve ambalajlı üretim desteklenmiş oluyor. Yarışmada monovaryete (tek çeşit) blend (birden fazla çeşit) organik ve çeşnili olmak üzere dört ana kategoride yarışılacak. 

Uluslararası Noter Tasnif Edecek

Yarışma zeytinyağlarının tasnifiyle başlayacak. Bu tasnif sırasında, tecrübeli bir uluslararası zeytinyağı noteri olan Leonardo Castellani, her numuneye ayrı bir kod verecek. Arjantinli olan Castellani, dünyada bilenen önemli uluslararası zeytinyağı yarışmalarında da noterlik ve teknik müdürlük yapıyor. Hiçbir zeytinyağı, jürinin önüne markası belli olacak şekilde çıkmayacak. Jüri, zeytinyağlarını, üzerinde kod numarası bulunan özel bardaklarla yapacak ve bardakların içindeki zeytinyağının hangi çeşitte, kime ve hangi ülkeye ait olduğunu bilmeyecek. 

Jüri 5-8 Kişilik Gruplara Ayrılarak Çalışacak

Jüri üyeleri, zeytinyağı tadımı konusunda yetkinliği uluslararası arenada kabul görmüş, tadımla ilgili üst düzey diplomalara sahip 23 uzmandan (oleolog) oluşuyor. Bu uzmanlar arasında Türk oleoglar da buluyor. Dünyanın değişik ülkelerinden olmasına özel önem gösterilen oleolaglar 5-8 kişiden oluşan panellere ayrılacak. Bu panellerin her birinin bir lideri olacak. Ülkemizdeki yarışmada kurulacak panellerin liderleri, dünyada düzenlenen en prestijli yarışmalarda görev alan isimlerden oluşacak.

Kör Tadım Yapılacak

Panel üyeleri, kendilerine kod numaralarıyla gönderilecek zeytinyağı numunelerini ayrı ayrı tadacak ve puan verecek. Buna kör tadım deniyor. Bu puanlamada öncelikle duyusal bir kusur olup olmadığına bakılacak. Oleologlar numuneleri ilk etapta zeytinyağının içinde bulunan meyvemsi kokularının şiddetine göre puanlayacak. Ürünü koklayan uzmanlar, türlere göre değişen çimen ve baharlı yeşil bitkiler, elma, çağla badem, narenciye, enginar, baharat, domates, çiçek, muz, orman meyveleri gibi kokulara özel önem gösterecek. Bütün bunlar zeytinyağının meyvemsilik özelliğini oluşturuyor.

Özel Tadım Bardakları Kullanılacak

Kokularına bakılan numuneler daha sonra özel bir teknikle tadılacak. Tadım aşamasında bu meyve kokularının damakta hangilerinin hissedilip hissedilmediğine bakılacak. Ayrıca yağın şifasını veren antioksidan maddelerin varlığını gösteren acılık ve yakıcılık kriterleri değerlendirilecek. Bütün bu özelliklerin yoğunluğu, birbiriyle uyumu ve damaktaki kalıcılığı da göz önüne alınacak ve her bir numune detaylı olarak puanlanacak. Oleologlar tadımı, standartları Uluslararası Zeytinyağı Konseyi tarafından belirlenen ve ülkemizde özenle üretilen özel mavi tadım bardaklarında gerçekleştirilecek. 

8 Ülkeden 24 Oleolog

Anatolian IOOC Uluslararası Zeytinyağı Kalite Yarışması jürisi, dokuz ülkeden gelecek yirmi dört tadım profesyonelinden oluşuyor. Portekiz, İspanya, İtalya, Yunanistan, Çin, Japonya, İsrail, Tunus ve ülkemizden tadımcıların yer alacağı yarışmanın birbirinden değerli jüri üyeleri arasında, dünyadaki birçok zeytinyağı kalite yarışmasının kurucusu, danışman ve eğitmen İtalyan Gazeteci Antonio Giuseppe Lauro ile Uluslararası Zeytinyağı Konseyi’nin (IOC) duyusal analiz labaratuvarında görevli M.Angels Calvo Fandos da yer alıyor. 

Yarışma Direktörü, ev sahibesi de diyebiliriz, Birsen Can Pehlivan. Gıda Yüksek Mühendisi, Yüksek Lisansını Zeytinyağı üzerine yapan Pehlivan, ülkemizi uluslararası zeytinyağı kalite yarışmalarında jüri üyesi olarak temsil ediyor. Sektörde, butik zeytinyağı üreticilerinin gelişimine yaptığı katkılarla tanınıyor.